Berneński pies pasterski

1. INFORMACJE OGÓLNE

Nazwa rasy: Berneński Pies Pasterski

Nazwa angielska: Bernese Mountain Dog

Kraj pochodzenia: Szwajcaria

Klasyfikacja: Systematyka Ras World Dog Federation

Grupa: II – Pinczery, sznaucery, molosy i psy górskie

Próby pracy: Nie podlega

Przeznaczenie: pies rodzinny, stróżujący, użytkowy i zaprzęgowy

2. PRZEZNACZENIE I CECHY UŻYTKOWE

Berneński pies pasterski od wieków wykorzystywany był jako pies gospodarski, stróżujący oraz zaprzęgowy. Współcześnie jest cenionym psem rodzinnym, zachowującym predyspozycje do pracy oraz wysoką gotowość do współpracy z człowiekiem.

Rasa powinna charakteryzować się:

spokojnym temperamentem,

wysoką inteligencją,

łatwością szkolenia,

silnym przywiązaniem do rodziny,

czujnością,

odwagą,

opanowaniem,

odpornością psychiczną,

chęcią współpracy.

3. CHARAKTER I TEMPERAMENT

Berneński pies pasterski powinien być:

pewny siebie,

spokojny,

przyjazny,

zrównoważony,

łagodny wobec ludzi,

cierpliwy wobec dzieci,

czujny,

odważny,

stabilny emocjonalnie.

Nie powinien wykazywać:

agresji bez uzasadnienia,

nadmiernej lękliwości,

nerwowości,

niekontrolowanej pobudliwości.

4. WYGLĄD OGÓLNY

Berneński pies pasterski jest psem dużym, mocnym i harmonijnie zbudowanym. Sylwetka powinna być:

proporcjonalna,

dobrze umięśniona,

zwarta,

elegancka pomimo znacznych rozmiarów.

Pies powinien sprawiać wrażenie siły i wytrzymałości, jednocześnie zachowując swobodę ruchu. Dymorfizm płciowy powinien być wyraźnie zaznaczony.

5. PROPORCJE

Długość tułowia powinna być nieznacznie większa od wysokości w kłębie. Klatka piersiowa powinna być głęboka i dobrze rozwinięta. Kończyny powinny być proporcjonalne do sylwetki. Głowa powinna być harmonijnie dopasowana do wielkości ciała. Szyja powinna być mocna i średniej długości. Budowa powinna zapewniać psu sprawność ruchową oraz wytrzymałość.

6. WYSOKOŚĆ I MASA CIAŁA

Psy

wysokość w kłębie: 64–70 cm (preferowana 66–68 cm),

masa ciała: 40–55 kg.

Suki

wysokość w kłębie: 58–66 cm (preferowana 60–63 cm),

masa ciała: 35–45 kg.

Masa ciała powinna pozostawać w odpowiedniej proporcji do wzrostu, kośćca oraz umięśnienia.

Niepożądane są:

otyłość,

wychudzenie,

zbyt lekka budowa,

nadmierna ciężkość ograniczająca sprawność.

7. GŁOWA

Głowa powinna być:

mocna,

proporcjonalna,

harmonijnie zbudowana,

o spokojnym i inteligentnym wyrazie.

Czaszka

Czaszka szeroka, lekko wysklepiona. Stop wyraźnie zaznaczony, lecz nie przesadny.

Kufa

Kufa mocna, prosta, średniej długości. Nie powinna być ani spiczasta, ani ciężka. Grzbiet nosa prosty.

Nos

Nos zawsze czarny, dobrze wykształcony, z szeroko otwartymi nozdrzami.

Wargi

Wargi dobrze przylegające. Pigmentacja czarna. Niepożądane są obwisłe fafle.

8. UZĘBIENIE

Uzębienie powinno być mocne, kompletne i zdrowe. Preferowany jest pełny zgryz nożycowy.

Dopuszcza się ocenę braków zębowych zgodnie z zasadami obowiązującymi w POK, z uwzględnieniem ich wpływu na funkcjonalność psa.

Niepożądane są:

poważne braki uzębienia,

wady zgryzu wpływające na zdrowie,

deformacje szczęki lub żuchwy.

9. OCZY

Oczy powinny być średniej wielkości, migdałowatego kształtu, ciemnobrązowe, o żywym, łagodnym i inteligentnym wyrazie, harmonijnie osadzone. Powieki powinny dobrze przylegać do gałki ocznej i być całkowicie pigmentowane.

Niepożądane są:

oczy jasne,

oczy okrągłe lub wyłupiaste,

entropium,

ektropium,

brak pigmentacji powiek.

10. USZY

Uszy powinny być:

średniej wielkości,

trójkątne,

wysoko osadzone,

zaokrąglone na końcach,

przylegające do policzków w spoczynku.

W stanie zainteresowania przednia krawędź ucha powinna lekko odstawać. Niepożądane są uszy zbyt ciężkie, zbyt małe, stojące lub nieprawidłowo noszone.

11. SZYJA

Szyja powinna być:

mocna,

dobrze umięśniona,

średniej długości,

harmonijnie połączona z tułowiem.

Nie powinna być ani zbyt krótka, ani zbyt długa. Skóra powinna dobrze przylegać.

12. TUŁÓW

Grzbiet

Grzbiet prosty, mocny i stabilny.

Lędźwie

Lędźwie szerokie, dobrze umięśnione.

Zad

Zad lekko zaokrąglony, szeroki i mocny.

Klatka piersiowa

Powinna być:

głęboka,

szeroka,

dobrze rozwinięta,

sięgająca łokci.

Żebra dobrze wysklepione.

Brzuch

Lekko podciągnięty, bez nadmiernego podkasania.

13. KOŃCZYNY PRZEDNIE

Kończyny przednie powinny być proste, równoległe, mocno umięśnione i o mocnym kośćcu. Łopatki dobrze ukośne i przylegające. Łokcie nie mogą odstawać ani być skierowane do wewnątrz.

Śródręcza mocne i lekko elastyczne. Łapy zwarte, okrągłe, z dobrze wysklepionymi palcami.

14. KOŃCZYNY TYLNE

Kończyny tylne powinny być mocne, dobrze umięśnione i prawidłowo kątowane. Stawy skokowe stabilne. Łapy zwarte i mocne. Niepożądane są kończyny beczkowate, krowie lub szablaste.

15. RUCH

Ruch powinien być:

swobodny,

harmonijny,

wydajny,

energiczny,

płynny.

Kończyny powinny poruszać się równolegle zarówno z przodu, jak i z tyłu. Grzbiet powinien pozostawać stabilny podczas ruchu.

Niepożądane są:

skrócony wykrok,

kołysanie tułowia,

chwiejność,

kulawizna.

16. OGON

Ogon powinien być długi, sięgający co najmniej stawu skokowego i dobrze owłosiony. Powinien być noszony swobodnie w spoczynku. Podczas ruchu może być unoszony, jednak nie powinien być zawinięty nad grzbietem.

17. SZATA

Szata jest jedną z najbardziej charakterystycznych cech rasy.

Powinna składać się z długiego, gęstego, miękkiego, lekko falowanego lub prostego włosa okrywowego. Podszerstek powinien być dobrze rozwinięty. Szata powinna zapewniać ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi.

Niepożądana jest szata:

bardzo krótka,

kędzierzawa,

rzadka,

pozbawiona podszerstka.

18. UMASZCZENIE

Berneński pies pasterski jest rasą trójbarwną. Kolorem podstawowym jest intensywna czerń. Charakterystyczne są symetrycznie rozmieszczone znaczenia w kolorze rdzawobrązowym oraz białym.

Znaczenia rdzawe

Powinny występować:

nad oczami,

na policzkach,

po bokach kufy,

na klatce piersiowej,

na kończynach,

pod ogonem.

Znaczenia białe

Pożądane są:

biała strzałka na głowie,

biała kufa,

biała pierś,

białe końcówki łap,

biały koniec ogona.

Znaczenia powinny być możliwie symetryczne. Niepożądane są:

brak charakterystycznych znaczeń,

rozległe białe łaty,

zaburzenia pigmentacji,

niesymetryczne znaczenia wyraźnie zaburzające typ rasy.

19. KONDYCJA

Pies powinien być prezentowany w doskonałej kondycji. Ocena obejmuje:

umięśnienie,

masę ciała,

stan skóry,

jakość szaty,

sprawność ruchową,

ogólny stan zdrowia.

20. WADY

Za wady uznaje się między innymi:

nieprawidłowe proporcje,

zbyt lekką lub zbyt ciężką budowę,

jasne oczy,

nieprawidłowe uszy,

wadliwe uzębienie,

nieprawidłowy ruch,

słabe umięśnienie,

ubogą szatę,

nieprawidłowe umaszczenie,

lękliwość,

agresję.

Stopień wpływu wady na ocenę zależy od jej nasilenia oraz wpływu na zdrowie i funkcjonalność psa.

21. WADY DYSKWALIFIKUJĄCE

Dyskwalifikacji podlegają między innymi:

agresja lub skrajna lękliwość,

poważne wady budowy,

znaczne deformacje anatomiczne,

wady uniemożliwiające prawidłowe poruszanie się,

znaczne wady zgryzu wpływające na funkcjonalność,

brak charakterystycznego trójbarwnego umaszczenia,

brak pigmentacji nosa,

wrodzone wady wpływające na zdrowie i dobrostan.

22. OCENA OGÓLNA

Podczas oceny Berneńskiego Psa Pasterskiego należy uwzględniać:

zgodność z typem rasy,

proporcje ciała,

prawidłową budowę,

jakość ruchu,

charakter i temperament,

jakość szaty,

prawidłowe umaszczenie,

zdrowie i kondycję.

Najważniejszym celem oceny jest zachowanie zdrowego, funkcjonalnego, harmonijnie zbudowanego psa o cechach typowych dla rasy.

§ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Program Hodowlany Rasy Berneński Pies Pasterski został opracowany na potrzeby Polskiej Organizacji Kynologicznej International Union (POK) w celu określenia zasad odpowiedzialnej hodowli, zachowania cech charakterystycznych rasy oraz prowadzenia świadomej selekcji hodowlanej.

Program ma na celu doskonalenie rasy poprzez prowadzenie hodowli ukierunkowanej na zdrowie, prawidłową budowę anatomiczną, sprawność użytkową, stabilny temperament, zachowanie typowych cech rasy i dobrostan zwierząt.

Hodowla prowadzona w ramach POK opiera się na zasadach etyki hodowlanej, odpowiedzialności oraz poszanowania różnorodności genetycznej.

§ 2. CELE HODOWLANE

Celem programu jest:

zachowanie prawidłowego typu rasy,

ograniczenie występowania chorób dziedzicznych,

doskonalenie budowy zgodnej ze wzorcem,

zachowanie prawidłowego ruchu,

zachowanie mocnego kośćca i odpowiedniego umięśnienia,

utrzymanie prawidłowego trójbarwnego umaszczenia,

zachowanie spokojnego, zrównoważonego charakteru,

ograniczenie wad budowy oraz wad genetycznych,

zachowanie szerokiej puli genetycznej,

podnoszenie jakości hodowli poprzez wykorzystanie nowoczesnych metod diagnostycznych.

§ 3. TYP HODOWLANY

Berneński Pies Pasterski powinien być psem:

dużym,

mocnym,

harmonijnie zbudowanym,

dobrze umięśnionym,

o mocnym kośćcu,

proporcjonalnym,

sprawnym ruchowo,

spokojnym,

pewnym siebie,

przyjaznym wobec ludzi.

Nie należy promować cech prowadzących do pogorszenia zdrowia, sprawności lub funkcjonalności psa.

§ 4. WYMAGANIA DLA PSÓW HODOWLANYCH

Do hodowli mogą zostać dopuszczone wyłącznie psy i suki, które:

posiadają rodowód uznawany przez POK,

uzyskały wymagane kwalifikacje hodowlane zgodnie z regulaminami POK,

posiadają ocenę zgodności ze wzorcem rasy,

posiadają stabilny temperament,

nie wykazują agresji ani nadmiernej lękliwości,

posiadają prawidłową budowę oraz ruch,

są wolne od wad uniemożliwiających odpowiedzialne wykorzystanie w hodowli,

posiadają obowiązkowy profil DNA,

posiadają wymagane wyniki badań zdrowotnych.

§ 5. WIEK HODOWLANY

Do hodowli dopuszcza się psy i suki po osiągnięciu dojrzałości fizycznej i psychicznej.

Zaleca się, aby pierwsze krycie suki odbyło się nie wcześniej niż po ukończeniu 15. miesiąca życia.

Reproduktor może zostać wykorzystany po ukończeniu 12. miesiąca życia, uzyskaniu uprawnień hodowlanych oraz wykonaniu wymaganych badań.

Dobór wieku hodowlanego powinien uwzględniać dobrostan zwierzęcia oraz jego rozwój.

§ 6. OBOWIĄZKOWY PROFIL DNA

Każdy pies i każda suka przeznaczone do hodowli muszą posiadać profil DNA wykonany w laboratorium akceptowanym przez POK.

Profil DNA jest obowiązkowym warunkiem uzyskania kwalifikacji hodowlanych. Brak profilu DNA uniemożliwia uzyskanie uprawnień hodowlanych.

Profil DNA służy do:

identyfikacji psa,

potwierdzania pochodzenia potomstwa,

zabezpieczenia dokumentacji hodowlanej,

ochrony wiarygodności rodowodów,

ograniczania możliwości fałszowania pochodzenia.

Profil DNA nie zastępuje badań genetycznych dotyczących chorób dziedzicznych.

§ 7. OBOWIĄZKOWE BADANIA ZDROWOTNE

Przed uzyskaniem kwalifikacji hodowlanych psy i suki powinny posiadać wymagane badania zdrowotne zgodnie z aktualnymi wymogami POK.

7. 1. Dysplazja stawów biodrowych (HD)

Badanie wykonywane metodą radiologiczną. Do hodowli powinny być kwalifikowane przede wszystkim psy z najlepszymi wynikami badań. Dopuszcza się wyniki A i B.

7. 2. Dysplazja stawów łokciowych (ED)

Badanie wykonywane metodą radiologiczną. Do hodowli powinny być wykorzystywane psy z wynikiem ED 0/0.

§ 8. ZALECANE BADANIA

8. 1. Badanie okulistyczne

Zaleca się wykonywanie badań specjalistycznych w kierunku chorób dziedzicznych oczu (katarakta, entropion/ectropion)

8. 2. Badanie kardiologiczne

Zaleca się wykonanie badania serca przed rozpoczęciem użytkowania hodowlanego.

8. 3. Badania genetyczne DNA

POK zaleca wykonywanie badań genetycznych dostępnych dla rasy, w szczególności w kierunku:

mielopatii zwyrodnieniowej (DM),

choroby von Willebranda (vWD),

histiocytozy, jeżeli dostępny jest wiarygodny test,

innych chorób dziedzicznych, dla których dostępne są zwalidowane badania DNA.

Wyniki badań genetycznych powinny być uwzględniane podczas planowania kojarzeń hodowlanych.

§ 9. DOBÓR PAR HODOWLANYCH

Dobór par hodowlanych powinien być prowadzony w sposób świadomy i odpowiedzialny, z uwzględnieniem:

zdrowia,

zgodności ze wzorcem rasy,

temperamentu,

wyników badań zdrowotnych,

wyników badań genetycznych,

pochodzenia,

różnorodności genetycznej,

jakości wcześniejszego potomstwa.

Kojarzenia powinny mieć na celu wzajemne uzupełnianie cech hodowlanych oraz ograniczanie ryzyka przekazywania wad dziedzicznych.

Nie należy kojarzyć osobników posiadających te same wady lub obciążonych tymi samymi chorobami genetycznymi.

Przy planowaniu kojarzeń zaleca się analizę współczynnika pokrewieństwa oraz zachowanie możliwie szerokiej puli genetycznej.

§ 10. RÓŻNORODNOŚĆ GENETYCZNA

Jednym z podstawowych celów programu hodowlanego jest utrzymanie odpowiedniej różnorodności genetycznej populacji.

Należy unikać nadmiernego wykorzystywania pojedynczych reproduktorów, mogącego prowadzić do zawężenia puli genetycznej.

Dobór par powinien uwzględniać:

rodowód,

wyniki badań DNA,

zdrowie przodków,

wartość hodowlaną linii.

W przypadku występowania chorób dziedzicznych decyzje hodowlane powinny opierać się na wynikach badań genetycznych oraz aktualnej wiedzy naukowej.

§ 11. TEMPERAMENT I CHARAKTER

Berneński Pies Pasterski powinien odznaczać się:

spokojem,

zrównoważeniem,

pewnością siebie,

łagodnością,

inteligencją,

chęcią współpracy z człowiekiem,

odpornością psychiczną.

Do hodowli nie powinny być kwalifikowane psy wykazujące:

agresję wobec ludzi bez uzasadnienia,

skrajną lękliwość,

niestabilność psychiczną,

zachowania uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie.

Temperament stanowi jeden z podstawowych elementów oceny wartości hodowlanej psa.

§ 12. ROZWÓJ I SOCJALIZACJA SZCZENIĄT

Hodowca jest zobowiązany zapewnić szczeniętom odpowiednie warunki do prawidłowego rozwoju.

Szczenięta powinny być prawidłowo żywione, objęte opieką weterynaryjną, regularnie monitorowane pod względem zdrowia i odpowiednio socjalizowane.

W procesie wychowania należy zwracać szczególną uwagę na:

rozwój układu ruchu,

prawidłowy kontakt z ludźmi,

poznawanie nowych bodźców,

rozwój stabilnego charakteru.

Szczenięta powinny opuszczać hodowlę odpowiednio przygotowane do życia w nowych domach.

§ 13. MONITOROWANIE POTOMSTWA

Hodowca powinien monitorować rozwój potomstwa oraz analizować jakość uzyskiwanych miotów.

Szczególną uwagę należy zwracać na:

dysplazję stawów biodrowych,

dysplazję stawów łokciowych,

choroby genetyczne,

jakość ruchu,

budowę,

temperament,

długość życia,

przyczyny przedwczesnych zgonów.

Informacje uzyskane z monitorowania potomstwa powinny być wykorzystywane przy planowaniu kolejnych kojarzeń.

§ 14. DOBROSTAN SUKI HODOWLANEJ I SZCZENIĄT

Hodowla powinna być prowadzona z pełnym poszanowaniem dobrostanu zwierząt.

Suka hodowlana powinna mieć zapewnione odpowiednie żywienie, właściwą opiekę weterynaryjną, odpowiednią ilość odpoczynku pomiędzy miotami i właściwe warunki bytowe.

Nie należy dopuszczać do nadmiernej eksploatacji suki hodowlanej.

W przypadku zagrożenia zdrowia lub życia zwierząt hodowca jest zobowiązany do niezwłocznego zapewnienia pomocy weterynaryjnej.

§ 15. WYKORZYSTANIE PSÓW Z CECHAMI NIEPOŻĄDANYMI

Do hodowli nie powinny być wykorzystywane psy posiadające:

ciężkie wady budowy,

poważne choroby dziedziczne,

niestabilny temperament,

agresję,

skrajną lękliwość,

wady uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie.

Psy będące nosicielami określonych mutacji genetycznych mogą zostać wykorzystane w hodowli wyłącznie po odpowiednim doborze partnera hodowlanego, w sposób ograniczający ryzyko przekazania choroby potomstwu.

§ 16. DOSKONALENIE RASY

Doskonalenie rasy powinno odbywać się poprzez:

selekcję zdrowych osobników,

utrwalanie prawidłowego typu rasy, 

poprawę jakości budowy,

poprawę jakości ruchu,

zachowanie prawidłowego umaszczenia,

utrzymanie stabilnego temperamentu,

ograniczanie występowania chorób dziedzicznych,

wykorzystanie badań DNA oraz nowoczesnych metod diagnostycznych,

zachowanie możliwie szerokiej różnorodności genetycznej.

Najważniejszym celem hodowli pozostaje uzyskiwanie psów zdrowych, funkcjonalnych, długowiecznych i zgodnych ze wzorcem rasy.