Chihuahua

1. INFORMACJE OGÓLNE

Nazwa rasy: Chihuahua 

Odmiany szaty: Chihuahua krótkowłosa i Chihuahua długowłosa 

Nazwa angielska: Chihuahua – Smooth Coat / Long Coat 

Kraj pochodzenia: Meksyk 

Klasyfikacja: Systematyka Ras World Dog Federation 

Grupa: IX - Psy ozdobne i do towarzystwa 

Próby pracy: Nie są wymagane Przeznaczenie: Pies do towarzystwa

2. HISTORIA RASY

Chihuahua jest jedną z najmniejszych ras psów na świecie. Jej pochodzenie wiązane jest z Meksykiem, a przodków współczesnej rasy upatruje się w małych psach hodowanych przez dawne cywilizacje Mezoameryki. Współczesna Chihuahua została ukształtowana jako niewielki pies do towarzystwa, ceniony za inteligencję, żywiołowość, odwagę i silne przywiązanie do człowieka. Rozwój rasy doprowadził do utrwalenia dwóch odmian szaty – krótkowłosej i(Smooth Coat), długowłosej (Long Coat).  

Różnica pomiędzy odmianami dotyczy przede wszystkim rodzaju i długości włosa, a nie podstawowego typu, budowy czy charakteru psa. Obie odmiany należą do jednej rasy i podlegają wspólnym zasadom dotyczącym zdrowia, temperamentu i dobrostanu.

3. PRZEZNACZENIE

Pies do towarzystwa. Chihuahua doskonale odnajduje się w rodzinach, mieszkaniach oraz u osób prowadzących miejski tryb życia. Pomimo niewielkich rozmiarów jest psem aktywnym, inteligentnym i czujnym. Może uczestniczyć w szkoleniu posłuszeństwa oraz różnych aktywnościach odpowiednich do jego możliwości fizycznych. Obie odmiany szaty mają takie samo przeznaczenie.

4. CHARAKTER I TEMPERAMENT

Chihuahua jest psem: żywym, inteligentnym, odważnym, czujnym, bardzo przywiązanym do właściciela, pełnym energii, ciekawym świata, o silnej osobowości, pewnym siebie, odpowiednio aktywnym. Wobec osób obcych może zachowywać rezerwę, jednak nie powinna być agresywna ani nadmiernie lękliwa. Odpowiednia socjalizacja od najmłodszego wieku jest szczególnie ważna. Charakter i temperament powinny być oceniane niezależnie od odmiany szaty.

5. CECHY NIEPOŻĄDANE

Niepożądane są w szczególności: agresja, skrajna lękliwość, apatia, nadmierna pobudliwość uniemożliwiająca prawidłowe funkcjonowanie, brak typowego charakteru rasy, wyraźne odstępstwa od typu, skrajnie delikatna budowa utrudniająca prawidłowe funkcjonowanie, wady budowy utrudniające ruch, cechy negatywnie wpływające na zdrowie lub dobrostan psa.

6. WYGLĄD OGÓLNY

Chihuahua powinna być: bardzo mała, zwarta, harmonijnie zbudowana, proporcjonalna, żywa, sprawna ruchowo, elegancka, o prawidłowej muskulaturze, o charakterystycznej dla rasy głowie. Głowa zaokrąglona, o kształcie jabłka, szeroka w stosunku do długości, z wyraźnym stopem. Sylwetka zwarta, harmonijna, proporcjonalna, pełna energii.

7. PROPORCJE

sylwetka nieznacznie wydłużona, szczególnie u suk, wysokość w kłębie pozostaje w harmonijnej proporcji do długości tułowia, kościec powinien być proporcjonalny do wielkości psa, budowa nie powinna być ani nadmiernie ciężka, ani skrajnie delikatna, proporcje powinny zapewniać prawidłową funkcjonalność i swobodę ruchu.

8. WYSOKOŚĆ I MASA

Nie określa się sztywnego przedziału wysokości w kłębie. Wielkość powinna pozostawać w harmonijnej proporcji do całej budowy psa. 

 Preferowana masa ciała: 1,5–3 kg. 

Psy poniżej 1 kg oraz powyżej 3 kg nie powinny być preferowane w hodowli, jeżeli wielkość wiąże się z pogorszeniem zdrowia, funkcjonowania lub typowej budowy rasy. 

Nie należy promować ekstremalnej miniaturyzacji. 

Określenia takie jak „teacup”, „micro”, „mini” lub inne określenia promujące skrajnie mały rozmiar nie stanowią typu hodowlanego POK.

9. GŁOWA

Czaszka zaokrąglona, charakterystyczna w kształcie jabłka, szeroka w stosunku do długości, harmonijnie rozwinięta. U młodych osobników może występować otwór ciemieniowy. Nie powinien on być traktowany jako cecha pożądana ani cel selekcji hodowlanej. 

Stop wyraźny, głęboki, dobrze zaznaczony. Kufa krótka, lekko zwężająca się ku nosowi, dobrze dopasowana do czaszki. 

Nos umiarkowanie mały, dobrze rozwinięty, z prawidłowo ukształtowanymi nozdrzami, prawidłowo pigmentowany, odpowiednio do umaszczenia. 

Wargi cienkie, dobrze przylegające, suche, prawidłowo pigmentowane.

10. UZĘBIENIE I ZGRYZ

Zęby powinny być zdrowe i prawidłowo rozwinięte, preferowany jest zgryz nożycowy, dopuszczalny jest zgryz cęgowy, pełne uzębienie jest pożądane, szczególną uwagę należy zwracać na prawidłowy rozwój szczęki i żuchwy, przetrwałe zęby mleczne, stłoczenie zębów oraz poważne wady zgryzu(przodozgryz oraz tyłozgryz) należy traktować jako niepożądane.

11. OCZY

Duże, okrągławe, wyraźne, błyszczące, pełne wyrazu, prawidłowo osadzone, bez nadmiernie wyłupiastego wyglądu, powieki dobrze przylegające, prawidłowo pigmentowane. Kolor oczu powinien być bardzo ciemny . Jasniejszy kolor oczu jest dopuszczalny , ale niepożądany.

12. USZY

Duże, stojące, szerzej osadzone, szerokie u nasady, zwężające się ku zaokrąglonym końcom, proporcjonalne do głowy. Uszy powinny być utrzymywane w pozycji stojącej.

13. SZYJA

Średniej długości, lekko łukowata, dobrze umięśniona, harmonijnie połączona z tułowiem.

14. TUŁÓW

Zwarty, harmonijny, dobrze umięśniony, grzbiet prosty i mocny, sylwetka proporcjonalna.

15. KLATKA PIERSIOWA

Dobrze rozwinięta, umiarkowanie szeroka, odpowiednio głęboka, z dobrze wysklepionymi żebrami. Klatka piersiowa nie powinna być nadmiernie ciężka w stosunku do wielkości psa.

16. GRZBIET

Prosty, mocny, stabilny. Linia grzbietu powinna pozostawać prawidłowa zarówno w stójce, jak i podczas ruchu.

17. LĘDŹWIE

Krótkie, mocne, dobrze związane, tworzące harmonijne przejście pomiędzy grzbietem a zadem.

18. ZAD

Szeroki, dobrze umięśniony, lekko zaokrąglony, prawidłowo ukształtowany. Kości miednicy powinny być prawidłowo rozwinięte i zapewniać właściwą konstrukcję zadu.

19. BRZUCH

Lekko podciągnięty, tworzący harmonijną linię dolną tułowia.

20. KOŃCZYNY PRZEDNIE

Proste, równoległe, proporcjonalne do wielkości psa, prawidłowo ustawione. Kościec umiarkowanie delikatny, ale mocny i odpowiedni do wielkości psa. Kościec nie powinien być skrajnie delikatny ani powodować ograniczenia funkcjonalności. 

Łopatki ukośne, prawidłowo związane z tułowiem. 

Łokcie przylegające do tułowia, prawidłowo ustawione. 

Łapy małe, zwarte, owalne, z dobrze wysklepionymi palcami, poduszki mocne, pazury mocne 

21. KOŃCZYNY TYLNE

Dobrze umięśnione, mocne, prawidłowo ustawione, zasadniczo równoległe. Stawy Prawidłowo kątowane, zapewniające swobodny i efektywny ruch. Szczególną uwagę należy zwracać na prawidłową budowę stawów kolanowych i stabilność rzepek.

22. RUCH

Ruch powinien być: swobodny, energiczny, lekki, sprężysty, skoordynowany, pewny. Kończyny powinny poruszać się prawidłowo, bez nadmiernego unoszenia łap. Grzbiet powinien pozostawać stabilny, a ruch powinien sprawiać wrażenie naturalnego i efektywnego.

23. OGON

Osadzony wysoko, umiarkowanie długi, proporcjonalny do wielkości psa, noszony wysoko, w łuku lub zakrzywiony nad grzbietem, bez ciasnego zawijania. W ruchu ogon powinien być noszony pewnie i harmonijnie. U odmiany długowłosej ogon powinien być obficie owłosiony, tworząc charakterystyczne pióro.

24. SZATA

Rasa występuje w dwóch odmianach szaty: 

24. 1. Chihuahua krótkowłosa – Smooth Coat

Włos: krótki, gładki, przylegający do ciała, miękki w dotyku, lśniący. Na szyi, ogonie i tylnej stronie kończyn włos może być nieco dłuższy. Podszerstek może występować, jednak jego brak jest dopuszczalny. Szata nie powinna być nadmiernie rzadka ani tworzyć wyraźnych łysych miejsc.

24. 2. Chihuahua długowłosa – Long Coat

Włos powinien być: dłuższy, delikatny, jedwabisty, prosty lub lekko falisty, miękki w dotyku, dobrze rozwinięty, naturalnie opadający. Charakterystyczne dłuższe owłosienie może występować szczególnie: na uszach, szyi, klatce piersiowej, tylnej stronie kończyn przednich, tylnej stronie kończyn tylnych, stopach, ogonie. Na szyi może tworzyć się delikatna kryza. 

Ogon powinien być dobrze owłosiony i tworzyć charakterystyczne pióro. Szata nie powinna być: nadmiernie ciężka, skrajnie obfita, filcująca się,zbyt długa lub ciężka, aby utrudniała ruch albo prawidłowe funkcjonowanie psa. 

Nie należy preferować ekstremalnej długości ani obfitości włosa kosztem zdrowia, budowy lub ruchu.

25. UMASZCZENIE

Dopuszczalne są wszystkie umaszczenia i ich kombinacje, o ile nie są związane z mutacjami lub cechami genetycznymi mogącymi negatywnie wpływać na zdrowie psa. 

Dopuszczalne są między innymi:

płowe, rude, kremowe, czekoladowe, czarne, niebieskie i ich odcienie, czarne podpalane, czekoladowe podpalane, niebieskie podpalane, płowe z czarną maską, rude z czarną maską, pręgowane, tricolor, czarno-białe, czekoladowo-białe, niebiesko-białe, pławo-białe, rudo-białe, białe z łatami w prawidłowych kolorach, inne prawidłowe kombinacje kolorystyczne i wzory.

Kolor umaszczenia nie może mieć pierwszeństwa przed zdrowiem, prawidłową budową i funkcjonalnością psa.

26. KONDYCJA

Pies powinien być: zdrowy, aktywny, dobrze umięśniony, utrzymany w prawidłowej kondycji, sprawny ruchowo. Nie powinien wykazywać oznak: osłabienia, skrajnej delikatności budowy, niedożywienia, nadwagi, problemów zdrowotnych wpływających na funkcjonowanie. Pazury, zęby, uszy i szata powinny być prawidłowo pielęgnowane. W przypadku odmiany długowłosej pielęgnacja szaty nie może prowadzić do sztucznego zmieniania jej naturalnej struktury.

27. WADY

Każde odstępstwo od niniejszego wzorca należy traktować jako wadę, której znaczenie powinno być oceniane proporcjonalnie do stopnia nasilenia oraz wpływu na zdrowie, funkcjonalność i typ rasy. 

W szczególności: nieprawidłowe proporcje, zbyt ciężka budowa, skrajnie delikatna budowa, słaba linia grzbietu, nieprawidłowa budowa kończyn, nieprawidłowy ruch, słaba muskulatura, poważne wady uzębienia, poważne wady zgryzu, nieprawidłowe ustawienie uszu, oczy nadmiernie wyłupiaste, nieprawidłowa szata, brak typowego owłosienia właściwego dla danej odmiany, cechy ograniczające funkcjonalność psa.

28. WADY DYSKWALIFIKUJĄCE

Dyskwalifikacji mogą podlegać w szczególności: agresja, skrajna lękliwość, poważne wady zgryzu utrudniające funkcjonowanie, wrodzone deformacje, poważne zaburzenia ruchu, jednostronne lub obustronne wnętrostwo u samców, poważne wady wpływające na zdrowie i dobrostan, skrajnie nieprawidłowa budowa, wyraźne nieprawidłowości fizyczne lub behawioralne uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie, cechy związane z ekstremalną miniaturyzacją prowadzące do istotnego pogorszenia zdrowia lub jakości życia.

29. OCENA OGÓLNA

Idealna Chihuahua powinna sprawiać wrażenie małego, harmonijnie zbudowanego, żywego i pełnego energii psa. Powinna wyróżniać się: charakterystyczną głową w kształcie jabłka, dużymi, prawidłowo osadzonymi uszami, dużymi, wyrazistymi oczami, zwartą i proporcjonalną sylwetką, prawidłowym kośćcem, sprawnym i sprężystym ruchem, żywym i odważnym charakterem, silnym przywiązaniem do człowieka. 

Odmiana krótkowłosa powinna prezentować charakterystyczną krótką, gładką i przylegającą szatę. 

Odmiana długowłosa powinna prezentować charakterystyczną delikatną, jedwabistą szatę z odpowiednio rozwiniętym piórem na ogonie oraz dłuższym włosem w typowych dla odmiany miejscach. 

Różnice w długości i strukturze włosa nie zmieniają podstawowego typu rasy.

30. POSTANOWIENIA KOŃCOWE

Do hodowli powinny być kwalifikowane wyłącznie osobniki zdrowe, o prawidłowej budowie, typowym charakterze i temperamencie oraz zgodne z wymaganiami niniejszego wzorca i obowiązującymi regulaminami POK. Nie należy dopuszczać do hodowli psów z wadami mogącymi negatywnie wpływać na zdrowie i dobrostan potomstwa. Szczególną uwagę należy zwracać na: prawidłową budowę czaszki, uzębienie i zgryz, aparat ruchu, prawidłowe proporcje, ogólną kondycję psa, stabilny temperament, zdrowie, funkcjonalność, unikanie ekstremalnej miniaturyzacji. Samce muszą mieć dwa prawidłowo rozwinięte jądra, całkowicie umieszczone w mosznie. 

Dopuszcza się kojarzenie Chihuahua krótkowłosej z Chihuahua długowłosą, pod warunkiem spełnienia przez oba osobniki wszystkich wymagań hodowlanych POK. Odmiana szaty nie może stanowić podstawy do obniżenia wymagań dotyczących zdrowia, budowy, temperamentu ani funkcjonalności.

PROGRAM HODOWLANY RASY CHIHUAHUA ODMIANA KRÓTKOWŁOSA I DŁUGOWŁOSA 

§ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Program Hodowlany Rasy Chihuahua został opracowany na potrzeby Polskiej Organizacji Kynologicznej International Union (POK) w celu określenia zasad odpowiedzialnej hodowli, zachowania charakterystycznych cech rasy oraz prowadzenia świadomej selekcji hodowlanej. Program obejmuje obie uznane odmiany szaty rasy Chihuahua: Chihuahua krótkowłosą, Chihuahua długowłosą. Obie odmiany należą do jednej rasy i podlegają wspólnym zasadom dotyczącym zdrowia, budowy, temperamentu, dobrostanu oraz kwalifikacji hodowlanej. Program ma na celu doskonalenie rasy poprzez prowadzenie hodowli ukierunkowanej na zdrowie, prawidłową budowę anatomiczną, sprawność ruchową, stabilny temperament, zachowanie typowych cech Chihuahua oraz dobrostan zwierząt. Hodowla prowadzona w ramach POK opiera się na zasadach etyki hodowlanej, odpowiedzialności hodowcy, świadomej selekcji, wykorzystaniu badań diagnostycznych oraz poszanowaniu różnorodności genetycznej populacji. Szczególne znaczenie w hodowli Chihuahua ma przeciwdziałanie problemom zdrowotnym charakterystycznym dla ras małych i miniaturowych, w szczególności dotyczącym rzepek kolanowych, uzębienia, serca, oczu, układu oddechowego, układu kostno-stawowego oraz chorób dziedzicznych. Nie należy prowadzić selekcji wyłącznie w kierunku uzyskania jak najmniejszego rozmiaru. Priorytetem pozostają zdrowie, prawidłowa budowa, funkcjonalność i jakość życia psa. 

§ 2. CELE HODOWLANE

Celem programu jest: zachowanie prawidłowego typu rasy Chihuahua, zachowanie charakterystycznych cech obu odmian szaty, ograniczenie występowania chorób i wad dziedzicznych, doskonalenie budowy zgodnej ze wzorcem rasy, zachowanie prawidłowych proporcji ciała, zachowanie prawidłowej konstrukcji kośćca, zachowanie prawidłowego ruchu i sprawności, utrzymanie prawidłowej głowy charakterystycznej dla rasy, zachowanie prawidłowego kształtu i osadzenia oczu, zachowanie prawidłowego uzębienia i zgryzu, kontrolowanie stanu aparatu ruchu, ze szczególnym uwzględnieniem rzepek kolanowych, ograniczenie występowania zwichnięcia rzepki, monitorowanie zdrowia serca, monitorowanie zdrowia oczu, monitorowanie układu oddechowego, monitorowanie rozwoju kośćca, ograniczenie wad zgryzu i uzębienia, ograniczenie występowania chorób dziedzicznych, monitorowanie występowania wodogłowia i innych nieprawidłowości neurologicznych, zwracanie uwagi na prawidłowy rozwój czaszki, ograniczenie selekcji prowadzonej w kierunku ekstremalnej miniaturyzacji, zachowanie stabilnego i zrównoważonego charakteru, zachowanie żywotności i prawidłowej aktywności psa, zachowanie możliwie szerokiej puli genetycznej, podnoszenie jakości hodowli poprzez wykorzystanie badań DNA i nowoczesnych metod diagnostycznych, poprawa długowieczności i jakości życia rasy. 

§ 3. TYP HODOWLANY

Chihuahua powinna być psem: małym, zwartym, harmonijnie zbudowanym, proporcjonalnym, o prawidłowym kośćcu, o prawidłowej muskulaturze odpowiedniej do wielkości, o charakterystycznej dla rasy głowie, o prawidłowo osadzonych i wyrazistych oczach, o prawidłowym uzębieniu, o prawidłowej pigmentacji, o prawidłowej szacie właściwej dla danej odmiany, o prawidłowym umaszczeniu, sprawnym ruchowo, żywym, czujnym, odważnym, inteligentnym, przywiązanym do człowieka, pewnym siebie, o stabilnym temperamencie. Odmiana krótkowłosa Szata powinna być krótka, przylegająca, lśniąca i prawidłowo rozwinięta, zgodna ze wzorcem rasy. Odmiana długowłosa Szata powinna być delikatna i jedwabista, prosta lub lekko falista, z charakterystycznym piórem na uszach, szyi, tylnej stronie kończyn, stopach i ogonie. Nie należy preferować nadmiernie obfitej, ciężkiej lub ekstremalnie długiej szaty kosztem prawidłowej budowy i funkcjonalności psa. W obu odmianach szata powinna być oceniana jako element typu rasy, ale nie może stanowić ważniejszego kryterium selekcji niż zdrowie i prawidłowa budowa. Nie należy promować cech prowadzących do pogorszenia zdrowia, sprawności lub jakości życia psa. W szczególności hodowla nie powinna być ukierunkowana na skrajnie mały rozmiar, nadmiernie delikatny kościec, nieprawidłową budowę czaszki lub inne cechy ekstremalne kosztem zdrowia i funkcjonalności. Określenia takie jak „teacup”, „micro”, „mini” lub inne określenia mające na celu promowanie skrajnie małego rozmiaru nie stanowią celu hodowlanego POK. 

§ 4. WYMAGANIA DLA PSÓW HODOWLANYCH

Do hodowli mogą zostać dopuszczone wyłącznie psy i suki, które: posiadają rodowód uznawany przez POK, uzyskały wymagane kwalifikacje hodowlane zgodnie z regulaminami POK, posiadają ocenę zgodności ze wzorcem rasy, posiadają stabilny temperament, nie wykazują nieuzasadnionej agresji, nie wykazują skrajnej lękliwości, posiadają prawidłową budowę, posiadają prawidłowy ruch, są wolne od wad uniemożliwiających odpowiedzialne wykorzystanie w hodowli, posiadają obowiązkowy profil DNA, posiadają obowiązkową ocenę rzepek kolanowych, uzyskały wynik rzepek PL 0/0, posiadają wymagane wyniki pozostałych badań zdrowotnych określonych przez POK.

 W hodowli dopuszcza się wyłącznie osobniki z rzepkami ocenionymi jako PL 0/0. 

Wymagania hodowlane dotyczą w równym stopniu odmiany krótkowłosej i długowłosej. 

§ 5. WIEK HODOWLANY

Do hodowli dopuszcza się psy i suki po osiągnięciu odpowiedniej dojrzałości fizycznej i psychicznej oraz po uzyskaniu wymaganych kwalifikacji hodowlanych i wykonaniu obowiązkowych badań. Zaleca się, aby pierwsze krycie suki odbyło się po osiągnięciu odpowiedniej dojrzałości organizmu, nie wcześniej niż po ukończeniu 12 miesiąca życia. 

Suka traci uprawnienia hodowlane z dniem 31 grudnia w roku kalendarzowym, w którym kończy 8 lat. 

Reproduktor może zostać wykorzystany w hodowli po ukończeniu 12 miesiąca życia, pod warunkiem uzyskania wymaganych uprawnień hodowlanych oraz wykonania obowiązkowych badań. 

POK nie określa górnej granicy wieku dla psów. Samiec może być wykorzystywany w hodowli bez limitu wieku, pod warunkiem zachowania dobrego stanu zdrowia, sprawności oraz prawidłowej jakości nasienia. 

W przypadku Chihuahua należy szczególnie uwzględniać dojrzałość fizyczną suki, jej wielkość, kondycję, budowę miednicy oraz ogólny stan zdrowia przed podjęciem decyzji o kryciu. Dobór wieku hodowlanego powinien zawsze uwzględniać dobrostan zwierzęcia, jego rozwój fizyczny i psychiczny oraz stan zdrowia. 

§ 6. OBOWIĄZKOWY PROFIL DNA

Każdy pies i suka przeznaczone do hodowli muszą posiadać profil DNA wykonany w laboratorium akceptowanym przez POK. 

Profil DNA jest obowiązkowym warunkiem uzyskania kwalifikacji hodowlanych. Brak profilu DNA uniemożliwia uzyskanie uprawnień hodowlanych. 

Profil DNA służy do: identyfikacji psa, potwierdzania pochodzenia potomstwa, zabezpieczenia dokumentacji hodowlanej, ochrony wiarygodności rodowodów, ograniczania możliwości błędnego określenia pochodzenia, zwiększenia wiarygodności hodowli. 

Profil DNA nie zastępuje badań genetycznych dotyczących chorób dziedzicznych. 

§ 7. OBOWIĄZKOWE BADANIA ZDROWOTNE

Przed uzyskaniem kwalifikacji hodowlanych psy i suki muszą posiadać wymagane badania zdrowotne zgodnie z aktualnymi wymaganiami POK. 

7. 1. Ocena rzepek kolanowych

Ocena rzepek kolanowych jest obowiązkowym badaniem hodowlanym. Badanie powinno obejmować ocenę manualną (palpacyjną), a w uzasadnionych przypadkach może zostać uzupełnione diagnostyką obrazową, w szczególności RTG, zgodnie z zaleceniem lekarza weterynarii. 

Do hodowli mogą zostać dopuszczone wyłącznie psy i suki z wynikiem: PL 0/0 – obie rzepki prawidłowe. Osobniki z wynikiem innym niż 0/0 nie mogą uzyskać kwalifikacji hodowlanej . 

 RZEPKI PL 0/0 – WARUNEK BEZWZGLĘDNY. 

Celem jest ograniczenie występowania zwichnięcia rzepki w populacji Chihuahua oraz prowadzenie konsekwentnej selekcji w kierunku zdrowego i sprawnego aparatu ruchu. 

7. 2. Badanie okulistyczne

Zaleca się wykonywanie specjalistycznych badań okulistycznych, szczególnie przed rozpoczęciem użytkowania hodowlanego. Badanie powinno umożliwiać ocenę stanu oczu oraz wykrycie zmian mogących mieć znaczenie dla zdrowia lub hodowli.

 Szczególną uwagę należy zwrócić na:

 soczewkę, siatkówkę, rogówkę, powieki, prawidłowość budowy oka, inne zmiany okulistyczne mogące mieć znaczenie dla zdrowia lub hodowli. 

Wyniki badań powinny być uwzględniane przy planowaniu kojarzeń. Osobniki z poważnymi chorobami oczu mającymi podłoże dziedziczne nie powinny być wykorzystywane w hodowli. 

7. 3. Ocena uzębienia i zgryzu

U psów przeznaczonych do hodowli należy zwracać szczególną uwagę na: kompletność uzębienia, prawidłowy zgryz, prawidłowe ustawienie zębów, rozwój szczęki i żuchwy, przetrwałe zęby mleczne, stłoczenie zębów, brak patologicznych zwężeń szczęki, wady mogące wpływać na funkcjonowanie aparatu żucia. Ze względu na niewielkie rozmiary szczęki Chihuahua szczególne znaczenie ma kontrola prawidłowego rozwoju uzębienia. 

Poważne wady zgryzu oraz wady mające wpływ na prawidłowe funkcjonowanie psa powinny być podstawą do wykluczenia z hodowli. 

7. 4. Badania genetyczne

POK zaleca wykonywanie dostępnych i wiarygodnie zwalidowanych badań genetycznych dotyczących chorób dziedzicznych występujących lub mogących występować w populacji Chihuahua. 

Wyniki badań genetycznych powinny być uwzględniane przy planowaniu kojarzeń. Sam fakt bycia nosicielem określonej mutacji nie powinien automatycznie prowadzić do eliminacji wartościowego genetycznie osobnika, jeżeli możliwe jest bezpieczne zaplanowanie kojarzenia z osobnikiem wolnym od danej mutacji. Celem jest ograniczenie występowania chorób u potomstwa przy jednoczesnym zachowaniu możliwie szerokiej różnorodności genetycznej. 

7. 5. Ocena układu krążenia

Zaleca się kontrolę układu krążenia u psów przeznaczonych do hodowli. Szczególną uwagę należy zwrócić na: szmery sercowe, zaburzenia rytmu, nietolerancję wysiłku, omdlenia, duszność, osłabienie, inne objawy mogące wskazywać na chorobę układu krążenia. 

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości zaleca się pogłębioną diagnostykę, w tym konsultację kardiologiczną oraz badanie echokardiograficzne, jeżeli lekarz weterynarii uzna je za wskazane. 

Psy z klinicznie istotną chorobą serca nie powinny być wykorzystywane w hodowli. 

7. 6. Ocena układu oddechowego

Należy zwracać uwagę na zdrowie układu oddechowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na: przewlekły kaszel, napadowy kaszel, duszność, świsty, nietolerancję wysiłku, omdlenia, inne przewlekłe problemy z oddychaniem. 

W przypadku występowania przewlekłych objawów należy przeprowadzić odpowiednią diagnostykę weterynaryjną. Osobniki z poważnymi, przewlekłymi chorobami układu oddechowego nie powinny być wykorzystywane w hodowli. 

7. 7. Ocena układu neurologicznego i głowy

Ze względu na specyfikę budowy czaszki Chihuahua należy zwracać szczególną uwagę na prawidłowy rozwój głowy oraz objawy mogące wskazywać na zaburzenia neurologiczne. 

Szczególnej uwagi wymagają: zaburzenia świadomości, drgawki, zaburzenia równowagi, nieprawidłowy chód, powtarzające się epizody neurologiczne, nieprawidłowości związane z rozwojem czaszki, objawy mogące wskazywać na wodogłowie lub inne choroby neurologiczne. 

Osobnik z potwierdzoną poważną chorobą neurologiczną o możliwym podłożu dziedzicznym nie powinien być wykorzystywany w hodowli. 

7. 8. Ocena ogólnego stanu zdrowia

Pies i suka hodowlana powinny być w dobrej kondycji fizycznej i posiadać aktualną ocenę stanu zdrowia. 

Nie należy wykorzystywać w hodowli osobników, których stan zdrowia może negatywnie wpływać na dobrostan ich samych lub potomstwa. Szczególną uwagę należy zwracać na prawidłową masę ciała, kondycję mięśniową, sprawność ruchową oraz odporność fizyczną. 

§ 8. DOBÓR PAR HODOWLANYCH

Dobór par hodowlanych powinien być prowadzony w sposób świadomy i odpowiedzialny, z uwzględnieniem: zdrowia, wyniku oceny rzepek, zgodności ze wzorcem rasy, budowy anatomicznej, ruchu, temperamentu, jakości szaty, odmiany szaty, umaszczenia, pigmentacji, wyników badań zdrowotnych, wyników badań genetycznych, pochodzenia, zdrowia przodków, zdrowia rodzeństwa, jakości wcześniejszego potomstwa, różnorodności genetycznej. 

Podstawowym i bezwzględnym warunkiem dopuszczenia do kojarzenia pozostaje wynik rzepek PL 0/0 u obojga rodziców. 

W przypadku Chihuahua szczególną uwagę należy zwrócić na wielkość i budowę rodziców, prawidłowość kośćca, głowę, uzębienie, ruch oraz historię zdrowotną linii. 

Przy planowaniu kojarzeń zaleca się analizę pokrewieństwa oraz unikanie nadmiernej koncentracji jednej linii hodowlanej. 

§ 9. RÓŻNORODNOŚĆ GENETYCZNA

Jednym z podstawowych celów programu hodowlanego jest utrzymanie odpowiedniej różnorodności genetycznej populacji Chihuahua. Należy unikać nadmiernego wykorzystywania pojedynczych reproduktorów, które może prowadzić do zawężenia puli genetycznej. 

Dobór par powinien uwzględniać: rodowód, stopień pokrewieństwa, wyniki badań DNA, wyniki badań genetycznych, zdrowie przodków, zdrowie rodzeństwa, jakość wcześniejszego potomstwa, wartość hodowlaną linii. 

W przypadku występowania chorób dziedzicznych decyzje hodowlane powinny opierać się na wynikach badań genetycznych oraz aktualnej wiedzy weterynaryjnej i genetycznej. 

§ 10. TEMPERAMENT I CHARAKTER

 Chihuahua powinien odznaczać się: żywym usposobieniem, inteligencją, czujnością, odwagą, ciekawością świata, przywiązaniem do człowieka, pewnością siebie, stabilnością emocjonalną, odpowiednią odpornością psychiczną, aktywnością odpowiednią do rasy. 

Do hodowli nie powinny być kwalifikowane psy wykazujące: nieuzasadnioną agresję, skrajną lękliwość, niestabilność zachowania, nadmierną nerwowość, niekontrolowane reakcje obronne, zachowania uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie w środowisku człowieka. Temperament stanowi istotny element oceny wartości hodowlanej psa. 

§ 11. ROZWÓJ I SOCJALIZACJA SZCZENIĄT

Hodowca jest zobowiązany zapewnić szczeniętom odpowiednie warunki do prawidłowego rozwoju. Szczenięta powinny być: prawidłowo żywione, objęte opieką weterynaryjną, regularnie monitorowane pod względem zdrowia, odpowiednio socjalizowane, przyzwyczajane do kontaktu z człowiekiem, stopniowo zapoznawane z różnymi bodźcami środowiskowymi. 

W przypadku Chihuahua szczególną uwagę należy zwrócić na: prawidłowy rozwój kośćca, prawidłowy rozwój uzębienia, właściwe żywienie, zapobieganie urazom, zabezpieczenie przed upadkami, odpowiednią temperaturę otoczenia, kontrolę poziomu stresu, prawidłowy rozwój psychiczny. 

Ze względu na małe rozmiary szczenięta Chihuahua wymagają szczególnej ochrony przed przypadkowymi urazami oraz niewłaściwym obchodzeniem się. Szczenięta powinny opuszczać hodowlę odpowiednio przygotowane do życia w nowych domach. 

Zaleca się, aby nie następowało to wcześniej niż po ukończeniu 8 tygodnia życia, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów i regulaminów POK. 

§ 12. MONITOROWANIE POTOMSTWA

 Hodowca powinien monitorować rozwój potomstwa oraz analizować jakość uzyskiwanych miotów. Szczególną uwagę należy zwracać na: rozwój układu ruchu, stan rzepek kolanowych, prawidłowy zgryz i uzębienie, rozwój kośćca, budowę głowy, zdrowie oczu, zdrowie serca, zdrowie układu oddechowego, występowanie chorób neurologicznych, rozwój fizyczny, temperament, ogólny stan zdrowia, występowanie wad dziedzicznych, występowanie problemów związanych z nadmierną miniaturyzacją, jakość szaty właściwą dla odmiany, długość życia, przyczyny ewentualnych przedwczesnych zgonów. Informacje uzyskane z monitorowania potomstwa powinny być wykorzystywane przy planowaniu kolejnych kojarzeń. 

§ 13. DOBROSTAN SUKI HODOWLANEJ I SZCZENIĄT

Hodowla powinna być prowadzona z pełnym poszanowaniem dobrostanu zwierząt. 

Suka hodowlana powinna mieć zapewnione: odpowiednie żywienie, właściwą opiekę weterynaryjną, odpowiednie warunki bytowe, możliwość odpoczynku pomiędzy miotami, właściwą opiekę podczas ciąży i laktacji, bezpieczne warunki porodu i wychowywania szczeniąt. 

W przypadku Chihuahua szczególnie istotne jest uwzględnienie niewielkich rozmiarów suki, jej kondycji oraz ryzyka komplikacji okołoporodowych. Decyzja o sposobie prowadzenia porodu powinna zawsze uwzględniać stan zdrowia suki, wielkość płodów, liczbę szczeniąt oraz ocenę lekarza weterynarii. 

Nie należy dopuszczać do nadmiernej eksploatacji suki hodowlanej. Liczba miotów oraz częstotliwość kryć powinny być dostosowane do wieku, kondycji i stanu zdrowia suki zgodnie z regulaminem POK. 

W przypadku zagrożenia zdrowia lub życia zwierzęcia hodowca jest zobowiązany do niezwłocznego zapewnienia pomocy weterynaryjnej. 

§ 14. WYKORZYSTANIE PSÓW Z CECHAMI NIEPOŻĄDANYMI

Do hodowli nie powinny być wykorzystywane psy posiadające: wady budowy, poważne choroby dziedziczne, niestabilny temperament, agresję, skrajną lękliwość, wady uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie, poważne przewlekłe problemy zdrowotne, nieprawidłowe rzepki. 

Nie należy wykorzystywać w hodowli osobników, u których cechy związane z ekstremalną miniaturyzacją powodują pogorszenie zdrowia, sprawności lub jakości życia. 

Psy będące nosicielami określonych mutacji genetycznych mogą zostać wykorzystane w hodowli wyłącznie po odpowiednim doborze partnera hodowlanego, jeżeli takie kojarzenie nie stwarza ryzyka urodzenia chorego potomstwa. 

§ 15. DOSKONALENIE RASY

Doskonalenie rasy powinno odbywać się poprzez: selekcję zdrowych osobników, bezwzględną selekcję w kierunku prawidłowych rzepek PL 0/0, utrwalanie prawidłowego typu rasy, poprawę jakości budowy, poprawę jakości ruchu, zachowanie prawidłowej głowy, zachowanie prawidłowego uzębienia i zgryzu, zachowanie prawidłowej pigmentacji, utrzymanie prawidłowej szaty, utrzymanie charakterystycznych cech odmiany krótkowłosej, utrzymanie charakterystycznych cech odmiany długowłosej, utrzymanie stabilnego temperamentu, ograniczanie występowania chorób dziedzicznych, monitorowanie zdrowia oczu, monitorowanie zdrowia serca, monitorowanie zdrowia układu oddechowego, monitorowanie zdrowia neurologicznego, ograniczanie problemów wynikających z nadmiernej miniaturyzacji, wykorzystanie badań DNA, wykorzystanie nowoczesnych metod diagnostycznych, zachowanie możliwie szerokiej różnorodności genetycznej, poprawę długowieczności rasy. Kojarzenie odmian szaty 

W ramach POK dopuszcza się kojarzenie Chihuahua krótkowłosej z Chihuahua długowłosą, pod warunkiem spełnienia wszystkich wymagań hodowlanych dotyczących zdrowia, kwalifikacji, rzepek PL 0/0, profilu DNA oraz pozostałych wymagań POK. Odmiana szaty nie może być jedynym kryterium doboru pary hodowlanej. 

W przypadku planowania takiego kojarzenia hodowca powinien uwzględnić również przewidywane cechy szaty potomstwa oraz prowadzić prawidłową dokumentację hodowlaną. 

Najważniejszym celem hodowli pozostaje uzyskiwanie zdrowych, funkcjonalnych, długowiecznych i zgodnych ze wzorcem Chihuahua, przy jednoczesnym zachowaniu charakterystycznych cech obu odmian.